Level 2 Unit 9
admire
[ədˈmaɪə]
құмарту, риза болу; тамашалап көру; қызығушылықпен қарау; біреуді құрметтеу
Мен оның батылдығына ризамын.
Мен оның адалдығын жоғары бағалаймын.
көбінесе ирониямен айтылады: таңқалу, қызығу
Сенің қайраттылығыңа ризамын! – сен қандай қайратты екенсің!; сенің
Definition
To admire someone is to like them for what they do.
Біреуді құрметтеу – олардың іс-әрекеттері үшін оларды жақсы көру.
Example
I admire my brother for his hard work.
Мен ағамның еңбекқорлығына ризамын.
aid
[eɪd]
көмек; қолдау; демеу
өзара көмек – өзара қолдау
көмексіз – сыртқы көмексіз
көмек бағдарламасы – көмек бағдарламасы
көмек көрсету орталығы/бекеті – әск. медициналық пункт
көмек көрсету/беру – көмек/демеу көрсету
біреуге көмекке келу – біреу
Definition
To aid someone is to help them when they need something.
Біреуге көмектесу – оларға қажет болған кезде қол ұшын беру.
Example
The doctor aided the boy after his accident.
Дәрігер оқиғадан кейін балаға көмек көрсетті.
attempt
[əˈtɛmpt]
әрекет, тырысу; біреудің өмірін сақтауға жасалған әрекет – біреудің өмірін құтқаруға тырысу
әрекет жасау – тырысу жасау
; әрекет ету
біз тауға шығуға тырыстық – біз (осы) тауға көтерілуге әрекет еттік
сәтсіз / нәтижесіз / бекергі / пайдасыз әрекет – сәтсіз тырысу
Definition
To attempt something is to try to do that thing.
Бір нәрсені жасауға тырысу – осы нәрсені іске асыруға бағытталған әрекет.
Example
I am attempting to learn English.
Мен ағылшын тілін үйренуге тырысып жатырмын.
authority
[ɔːˈθɒrɪtɪ]
билік – жоғары билік
Парламенттің билігі – парламенттің билігі / өкілеттігі
билікке ие болған адам – билікке ие болған тұлға
билікке ие болу – билікке ие болу
бұл жерде кім билік етеді? – бұл жерде кім басшы? ; бұл жерде кім басқарады?
абсолютті / толық / нақты / жоғары билік – абсолю
Definition
Authority is the power that someone has because of their position.
Билік – бұл адамның лауазымына байланысты ие болатын құқық.
Example
The policeman has authority on the streets.
Полицейдің көшеде белгілі бір билігі бар.
capital
[ˈkæpɪtl]
астана, әкімшілік орталық
әлемдік астаналар — әлемдік астаналар
штат астанасы — штаттың астанасы
облыс астанасы — облыстың әкімшілік орталығы
Вашингтон – АҚШ-тың астанасы.
астана — астана, астаналық қала
Синоним: мегаполис
саяси-экономикалық мағынада: капитал
Definition
A capital is an important city where a country’s leaders live and work.
Астана – елдің бас қаласы, онда елдің басшылары тұрып, жұмыс істейді.
Example
We will visit the capital to learn about our government.
Біз үкіметіміз туралы білу үшін ел астанасына барамыз.
cooperate
[kəʊˈɒp(ə)reɪt]
біреумен бірлесіп жұмыс істеу, біреумен серіктестікке түсу; өзара іс-қимыл жасау. Барлық азаматтардан кеңеспен бірлесіп, көшедегі қылмыстың алдын алуға көмектесу сұралады. – Қалалық кеңес барлық азаматтарды көшедегі қылмысқа қарсы күресте бірлесіп жұмыс істеуге шақырды.
Синоним: ке
Definition
To cooperate is to work together to do something.
Бірігіп жұмыс істеу – бірлесіп қандай да бір істі істеу.
Example
The students cooperated to clean up the classroom.
Оқушылар сынып бөлмесін тазалауға бірлесіп жұмыс істеді.
defend
[dɪˈfɛnd]
қорғау, қорғап тұру (сонымен қатар спортта); күзету, сақтау өз елін қорғау – өз еліңді қорғауға тұру бекіністі қорғау – бекіністі қорғап тұру таяқпен иттің шабуынан қорғану – таяқпен иттің шабуынан қорғану жаман әсерден балаларын қорғау – балаларын жаман әсерден қорғау бөлім бекі
Definition
To defend someone or something is to protect them from attack.
Біреуді немесе бір нәрсені қорғау – оларды шабуылдан қорғау дегенді білдіреді.
Example
The soldiers defended the town from the invaders.
Әскерлер қаланы басып келген жаулардан қорғады.
destruction
[dɪsˈtrʌkʃ(ə)n]
бұзу, жою
жою, өрт
– әскери мағынада: бұзуға/жоюға арналған от
өрттен туған жою
– өрт салдарынан туған бұзулар
соғыс – өлім мен жоюды білдіреді
– соғыс өлім мен жоюды мағыналайды/әкеледі
толық/жалпы/толыққанды жою<br
Definition
Destruction is damage to something so bad that it can’t be fixed.
Бұзу – бұл қандай да бір нәрсеге келтірілген соншалықты үлкен зиян, оны жөндеу мүмкін емес.
Example
After the big fire, there was much destruction in the city.
Үлкен өрттен кейін қалада көптеген қиратушылықтар болды.
disorder
[dɪsˈɔːdə]
қатарсыздық; дүркі-дүркі; ретсіздік; қағаздар қатарсыз жатыр – қағаздар дүркі-дүркі; әскерлерді ретсіз күйге түсіру – әскерлер шатасты; қатарлар ретсіздікке ұшырады – қатарлар /шеренге/ араласты; жау ретсіз қашып кетті – жау ретсіз қашқанға дейін жетті; ретсіз – рет
Definition
Disorder is a lack of order, or a complete mess.
Дұрыс емес рет – бұл ретсіздік, немесе толық тәртіпсіздік.
Example
The teacher’s desk had many papers in disorder.
Мұғалімнің үстелінде көптеген қағаздар шашыраңқы түрде жатқан.
division
[dɪˈvɪʒ(ə)n]
бөлу; бөліну еңбек бөлінісі – еңбек бөлінісі саяси билік бөлінісі – саяси билік бөлінісі еңбек бөлінісі – еңбек бөлінісі Курс 32 сабаққа бөлінген. аймақтың кіші әкімшілік аудандарға бөлінуі қарапайым [нақты] бөлу – қалдықсыз бөлу бөлу белгісі – бөлу белгісі
Definition
A division is the act of making smaller groups out of a larger one.
Бөлу – бұл үлкен топты кіші топтарға бөлу процесі.
Example
The chart had six divisions which all had different colors.
Диаграммада алты бөлім болды, және олардың бәрі әртүрлі түстермен белгіленген.
enable
[ɪˈneɪb(ə)l]
мүмкіндік тудыру; жағдай жасау, жеңілдету
электр энергиясы жылдам тасымалдауға жағдай жасайды
ескіше: бейімдеу; пайдалы ету
физикалық жаттығулар денеге күш береді
заң: өкілеттік беру
информатика: рұқсат беру; құлыптан босату; қосу; жұмыс істеу
Definition
To enable a person is to make it possible for them to do something.
Адамға мүмкіндік беру – оның белгілі бір іс жасауына жағдай жасау.
Example
Having the key enabled us to open the door.
Кілт бар болғандықтан, есікті ашуға мүмкіндік алдық.
frustrate
[frʌˈstreɪt]
көңілін қалдыру; бұзу; бөгет қою; кедергі келтіру; араласу; біреудің күш-жігерін құлатқысы келгендей әрекет ету
біреудің тырысқан әрекеттерін сәтсіз ету
жоспарларды бұзу
жобаны құлатқысы келгендей әрекет ету
Синоним: thwart
психологиялық мағынада: көңі
Definition
To frustrate is to prevent someone from fulfilling their desire.
Кімнің болса да қалауын орындауына кедері келтіру – оны көңілін қалдыру.
Example
The machine frustrated me because I could not fix it.
Маған бұл машинаның жұмыс істемей қалуы ұнамады, себебі мен оны жөндеуге тырыстым, бірақ қолымнан келмеді.
govern
[ˈɡʌvən]
басқару, үкім ету: елді басқару – елді басқару
өз мүлкін басқару – өз мүлкін басқару
Олар елді басқару үшін қажетті адамдарды таңдау үшін жұма күні дауыс беруге барады. – Олар елді басқару үшін жұма күні сайлау учаскелеріне барады, олар елді басқаруға кімді таңдағысы келеді.
Синоним: бақы
Definition
To govern is to control the public business of a country, state, or city.
Үкіметтік басқару – бұл елдің, штатының немесе қаланың мемлекеттік істерін басқару және бақылау.
Example
The United States is governed from the White House.
Америка Құрама Штаттары Ақ үйден басқарылады.
plenty
[ˈplɛntɪ]
молшылық; жеткілікті болу
молшылықтың мүйізі
молшылық елі
молшылық жылы
молшылықта
жеткілікті/мол/ қорлар
(бейбітшілік пен) молшылықта өмір сүру
өмір сүруге жеткілікті мүмкіндік болу (сөйлеу тілінде: жететіндей болу)
бейбітшілікпен бірге молшылық та келеді
Definition
To have plenty of something is to have more than you need.
Бір нәрседен мол ие болу – қажетіңізден артығыраққа ие болу.
Example
The school had plenty of books for the students to read.
Мектепте оқушылар оқуы үшін жеткілікті мөлшерде кітап болды.
relieve
[rɪˈliːv]
жеңілдету, азайту, басуды әлсірету, тікелей және ауыспалы мағынада қолданылады. * жөтелді басу – жөтелді азайту * жетіспеушілікті жою – жетіспеушілік/дефицит/ жою * қысымды әлсірету – қысымды азайту * Бұл дәрі сіздің ауруыңызды жеңілдетуге көмектеседі.
Definition
To relieve someone is to make them feel less pain.
Біреудің ауыруын басу – оның дененің ауырған жерін жеңілдетуге көмектесу.
Example
The medicine relieved the sick boy.
Дәрі ауырған баланың жағдайын жақсартты.
reputation
[ˌrɛpjʊˈteɪʃ(ə)n]
бедел; даңқ, жақсы ат
жақсы беделге ие болу — жақсы беделге ие болу
жоғары беделге ие болу — жақсы даңққа ие болу
зейіндігімен танылу — зейіндігімен атақты болу
біреу туралы бедел арқылы білу — біреу туралы әртүрлі әңгімелерден білу
әлемдік беделге ие ғалым — әлем
Definition
Reputation is the opinion that people have about someone.
Репутация – бұл адамдардың біреу туралы қандай пікірде екенін көрсетеді.
Example
The doctor had a reputation for helping people.
Дәрігер адамдарға көмектесетінімен белгілі болған.
royal
[ˈrɔɪəl]
патшалық, корольдік; монархиялық; король отбасының мүшесі
Корольдік отбасы
Корольдік мәртебе
Корольдік герцог; герцог, король отбасының мүшесі
Корольдік ту
Корольдік билік, корольдің билігі
Корольдік яхта
Патша адам
Корольдік әулет
Корольдік
Definition
Royal describes something that belongs to a king or queen.
«Royal» сөзі патша немесе патшайымға тиесілі нәрсені сипаттайды.
Example
The king sat upon the royal throne.
Патша патшалық тағына отырды.
slave
[sleɪv]
құл, құлдыққа түскен адам – олар құл ретінде сатылды
құл саудасы – құл саудасы
құл еңбегі – құлдық еңбек / бағынышты еңбек
Құл мемлекеттері – амер. тарих. құлдарға тиесілі штаттар
қашқан / қашып кеткен құл – қашқан құл
құл саудасы – құл саудасы
құл мемлекеті,
Definition
A slave is a person who is not free and must work for someone else.
Құл – еркіндігі шектеулі, басқа біреуге қызмет етуге міндетті адам.
Example
The slave worked very hard all day long.
Құл бүкіл күн бойы тынымсыз жұмыс істеді.
struggle
[ˈstrʌɡ(ə)l]
күресу – бір нәрсе үшін күресу
бейбітшілік үшін күресу – бейбітшілікке ұмтылу
өмір үшін күресу – өмір сүру үшін күресу
орны үшін күресу – мәртебе үшін күресу /орын үшін күресу/; спортта – орын үшін күресу (жарыстарда, жарыста және т.б.)
қиындықтарға қарсы күресу – қиындықтармен күресу
со
Definition
To struggle is to fight against someone or something.
Күресу – біреумен немесе бір нәрсемен күресу.
Example
The kids struggled with each other for the toy.
Балалар ойыншық үшін бір-бірімен таласты.
stupid
[ˈstjuːpɪd]
ақымақ, ессіз, түсініксіз; ақымақтық
ақымақ адам – ақымақ/ессіз адам
ақымақ идея – мағынасыз идея
ақымақ қате – өкінішті қате
ақымақ жауап беру – ақымақ/түсініксіз жауап беру
ақымақ іс жасау – ақымақтық жасау
мен қаншалықты ақы
Definition
When someone is stupid, they lack intelligence.
Егер біреу ақымақ болса, онда оның зиялы деңгейі төмен болады.
Example
He said something stupid that made everyone angry at him.
Ол бір нәрсе айтты, ол сөз барлығын оған ашуландырды.